De multiregiokrant baseerde het artikel op een verhaal dat KNMI's concurrent Meteo Consult op zijn website had geplaatst. De Wageningse weermannen wilden vooral hun ongenoegen uiten dat het KNMI - zonder daarover de sector in te lichten - hun Biltse weerhut 200 meter hadden verplaatst. Onder andere omdat door oprukkende bebouwing en hoge bomen aan de betrouwbaarheid van de oude meetlocatie kon worden getwijfeld.
Een ongelukkige woordkeuze en de kenmerkende dynamiek van de media zorgden er vervolgens voor dat binnen de kortste keren een weerhype ontstond. Kranten, radio en tv buitelden over elkaar heen en het KNMI vond zichzelf binnen enkele uren terug in de hoek waar de klappen vallen. De politiek deed vervolgens ook nog een duit in het zakje; het KNMI valt onder de verantwoordelijkheid van milieu-minister Jacqueline Cramer, die is van de PvdA, dus fout, et voilà, daar spuwde de PVV haar ongenoegen. De combine media-politiek deed wederom zijn werk.
'We hadden nooit gedacht dat het verhaal zo'n impact zou hebben', reageert Reinout van den Born. De mediacoördinator van Meteo Consult legt uit dat ze zich in Wageningen al een behoorlijke tijd verwonderden over het feit dat vooral 's zomers de temperaturen in De Bilt wat hoger leken uit te vallen dan op nabijgelegen meetpunten. 'Toen die verschillen deze zomer waren verdwenen waren we dus heel verbaasd. Hoe kan dat nou, vroegen we ons af. Een telefoontje naar het KNMI leerde dat ze daar een nieuwe weerhut in gebruik hadden genomen, wat bij ons de vraag opriep waarom wij daar helemaal niets van wisten.' Als dagelijkse afnemer van KNMI-data leek het Meteo Consult vanzelfsprekend adequaat te worden geïnformeerd. Dat dat niet is gebeurd stoort de Wageningers behoorlijk.
Hoewel er kennelijk al jaren gemengde gevoelens heersten over de kwaliteit van de Biltse waarnemingen, benadrukt Van den Born dat er nooit een telefoontje naar het KNMI is gepleegd om opheldering te vragen. De lead van het AD-artikel suggereert echter dat dat wel het geval is geweest, en niet één maar meerdere keren.
'Jarenlang was het KNMI doof geweest voor de kritiek vanuit Wageningen', valt er te lezen. In de ogen van Van den Born 'is het misgegaan daar waar het AD die eigen draai aan ons verhaal heeft gegeven'. 'Vervolgens gaat het zo overrompelend hard en praat iedereen elkaar zo erg na dat niemand meer echt ons eigen bericht heeft gelezen. En daar staat heel genuanceerd in hoe het werkelijk zit.'
De 'KNMI meet jaren foute temperatuur' van het AD werd gevolgd door 'KNMI voorspelde jarenlang te hoge temperaturen' (Volkskrant), 'KNMI verantwoordelijk voor klimaatverandering' (Llink) en ''Hete' zomers door meetfout KNMI' (Telegraaf). Blog.nl trok in één ruk maar de conclusie 'KNMI meetfout, Broeikaseffect één grote HOAX!'. Dit alles was voor de PVV reden om minister Cramer via Kamervragen ter verantwoording te roepen. In Elsevier-bewoordingen: Cramer moet uitleg geven over geblunder KNMI.
De Vereniging voor Weerkunde en Meteorologie probeert via 'Spookverhalen over een KNMI-thermometer' inhoudelijk tegenwicht te bieden, maar is een roepende in de woestijn. Het KNMI komt met een eigen persverklaring, maar is niet in staat het beeld te kantelen. De belangrijkste communicatie-conclusie was dat het chiquer zou zijn geweest open en transparant over de verplaatsing van de weerhut te communiceren. Dat had ze veel ellende bespaard.
De Nationale Weerrel legt prachtig de dynamiek van de media bloot. In de sterke behoefte om verhalen te 'framen' in conflict en 'wie is verantwoordelijk/schuldig' krijgt het Meteo Consult-verhaal een lading die sterker is dan het origineel. Een sappige ruzie is kennelijk zo verleidelijk dat geen enkel medium meer de feiten controleert. De politiek hijgt vervolgens de media na en we zitten opgescheept met een non-onderwerp dat kwalijk is voor de reputatie van de pers en ook niet bijdraagt aan het dichten van de kloof tussen burger en politiek. Een advies aan allen: lees even de bronstukken van de twee meteobureau's en bel desnoods met de woordvoerders. Het bespaart ons als burger veel goedkoop politiek gedoe.
Betekent dit dat Meteo Consult geen blaam treft? Nee, het Wageningse bureau mag dan op zijn website een afgewogen verhaal hebben staan, de kop erboven is tendentieus. Door te kiezen voor de titel 'KNMI verplaatst thermometer stilletjes' wekt het bureau de suggestie dat het KNMI doelbewust zaken zit achter te houden. Vervolgens wordt dat nergens in het verhaal onderbouwd.
Dat media deze insteek overnemen is vervolgens iets dat je kunt zien aankomen. Als communicatieafdeling weeg je het effect van je woorden. Door vast te houden aan 'stilletjes' blijft de indruk achter dat Meteo Consult toch met enig leedvermaak toeziet hoe het KNMI ligt te spartelen.
foto: Patrese, KNMI
verknald is met een D
Geplaatst door: Alex | 10/05/2009 om 11:43 vm
Het is niet alleen MC opgevallen dat De Bilt wel warm was op sommige dagen. De twijfels over de meetopstelling aldaar werden regelmatig uitgesproken in de meteowereld.
Toch heeft het KNMI zorgvuldig gehandeld. Het AD heeft wel om weerwoord gevraagd, maar kreeg te maken met een woordvoorder die niet op de hoogte was. Pas de volgende dag kwam het KNMI met een reactie en dan inderdaad..... is het kwaad al geschiedt. Wilders stelt vragen, dj-s op de radio brallen er maar wat op los en het imago is verknalt. 1-0 voor MC
De conclussie die Henk (een zeer deskundige weergeinteresseerde) maakt op de website van VWK deel ik. Het KNMI had gewoon proactief moeten communiceren.
Communicatie is een vak en velen denken dat iedereen het kan. Net als dat velen denken dat ze kunnen schrijven.
Geplaatst door: Frank | 09/27/2009 om 09:31 nm